सरल संस्कृत मंत्र।

In Sanatan Dharma, devotees express their love, faith, and devotion to God by offering food and other things to Him before partaking in them. This sacred offering is accompanied by the chanting of mantras, which may be recited in Sanskrit or in the devotee’s own language.

Sanatan Dharma encompasses a vast collection of sacred mantras. Among those commonly used in daily worship are the Avahana Mantra (invocation mantra), through which devotees invite the deity to be present for worship, and the Naivedya Arpan Mantra (food offering mantra), through which they humbly offer food to the deity.

For devotees who regularly offer food to God and Goddess, the following mantras can be recited during daily worship.

सनातन धर्म में भक्त भगवान के प्रति अपना प्रेम, श्रद्धा और भक्ति व्यक्त करने के लिए उन्हें भोजन एवं अन्य पूजन सामग्री अर्पित करते हैं। इस अर्पण को भोग या नैवेद्य कहा जाता है। परंपरानुसार, भगवान को भोग अर्पित करने के बाद भक्त उसे प्रसाद के रूप में ग्रहण करते हैं। यह पूजा-विधि प्रायः पवित्र मंत्रों के उच्चारण के साथ संपन्न की जाती है। भक्त अपनी श्रद्धा और परंपरा के अनुसार इन मंत्रों का जाप संस्कृत अथवा अपनी मातृभाषा में भी कर सकते हैं।

सनातन धर्म में भगवान की उपासना के लिए अनेक पवित्र मंत्र प्रचलित हैं। दैनिक पूजा-पाठ में आवाहन मंत्र और नैवेद्य अर्पण मंत्र का विशेष महत्त्व है। आवाहन मंत्र के माध्यम से भक्त भगवान को पूजा में पधारने के लिए सादर आमंत्रित करते हैं, जबकि नैवेद्य अर्पण मंत्र के द्वारा वे भगवान को भोजन स्वीकार करने के लिए विनम्रतापूर्वक प्रार्थना करते हैं।

जो भक्त नियमित रूप से भगवान एवं देवी-देवताओं को भोग अर्पित करते हैं, वे अपनी दैनिक पूजा के दौरान निम्नलिखित सरल संस्कृत  मंत्रों का श्रद्धापूर्वक जाप कर सकते हैं।

नैवेद्य समर्पण मंत्र

1. भगवान श्री जगन्नाथ

ॐ श्रीजगन्नाथाय नमः।

भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


2. भगवान श्री बलभद्र

ॐ श्रीबलभद्राय नमः।

भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


3. भगवान श्री प्रद्युम्न

ॐ श्रीप्रद्युम्नाय नमः।

भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


4. भगवान श्री अनिरुद्ध

ॐ श्रीअनिरुद्धाय नमः।

भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


5. माता लक्ष्मी

ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः।

मातः, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


6. माँ दुर्गा

ॐ श्रीदुर्गायै नमः।

मातः, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


7. माँ सरस्वती — विद्या एवं ज्ञान की देवी

ॐ श्रीसरस्वत्यै नमः।

मातः, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


8. भगवान शंकर

ॐ नमः शिवाय।

भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥


9. भगवान गणेश

ॐ श्रीगणेशाय नमः।

भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥

------------------------

एक सरल नियम

हर देवता के लिए आप यही क्रम रख सकते हैं:

देवता का प्रणाम मंत्र — ॐ श्री… नमः।

नैवेद्य निवेदन — भगवन्, इदं नैवेद्यं कृपया गृहाण॥

देवी के लिए मातः कहें।

-----------------------------------------------------

आवाहन मंत्र 

1. भगवान श्री जगन्नाथ

ॐ श्रीजगन्नाथाय नमः।

भगवन्, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


2. भगवान श्री बलभद्र

ॐ श्रीबलभद्राय नमः।

भगवन्, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


3. भगवान श्री प्रद्युम्न

ॐ श्रीप्रद्युम्नाय नमः।

भगवन्, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


4. भगवान श्री अनिरुद्ध

ॐ श्रीअनिरुद्धाय नमः।

भगवन्, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


5. माता महालक्ष्मी

ॐ श्रीमहालक्ष्म्यै नमः।

मातः, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


6. माँ दुर्गा

ॐ श्रीदुर्गायै नमः।

मातः, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


7. माँ सरस्वती — विद्या एवं ज्ञान की देवी

ॐ श्रीसरस्वत्यै नमः।

मातः, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


8. भगवान शंकर

ॐ नमः शिवाय।

भगवन्, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


9. भगवान गणेश

ॐ श्रीगणेशाय नमः।

भगवन्, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ॥


एक सरल नियम

हर देवता के लिए आप यही क्रम रख सकते हैं:

ॐ श्री…नमः।

भगवन्/मातः, पूजार्थम् इह आगच्छ, इह तिष्ठ।

॥ॐकारतत्त्वस्य विश्लेषणम्॥ 

ॐकारं हि परं ज्योतिः, ॐकारं परमं बीजम्।

ॐकारेणैव संसिद्धं, जगत्स्थावरजङ्गमम्॥


ॐकारः प्रणवो मन्त्रः, सर्वमन्त्राणां मूलकम्।

ध्यानिनां हृदि सञ्चारी, योगिनां परमं ध्रुवम्॥


ॐकारं हि परं ब्रह्म, ॐकारं हि परं पदम्।

ॐकारो वेदबीजं च, ॐकारं हि सनातनम्॥


ॐ इति प्रथमः मन्त्रो धर्मज्ञानादिमूलम्।

ॐकारश्च चतुर्व्यूहस्वरूपः, सर्वं ब्रह्मस्वरूपम्॥


ॐकारे विद्यते प्रकृतिः, ॐकारे परमात्मा स्वयम्।

ॐकारे प्रकृतेर्गुणाः सन्ति, ते एव सृष्टेः सर्वजीवानां मूलकारणम्॥

॥ अनादेः आदीनां च आहुतिमन्त्रः॥ 

(चतुर्व्यूह-प्रकृति-आहुति-मन्त्राः)


ॐ श्रीजगन्नाथाय नमः॥ ॐ श्रीजगन्नाथाय स्वाहा॥

ॐ श्रीबलभद्राय नमः॥ ॐ श्रीबलभद्राय स्वाहा॥


ॐ श्रीप्रद्युम्नाय नमः॥ ॐ श्रीप्रद्युम्नाय स्वाहा॥

ॐ श्रीअनिरुद्धाय नमः॥ ॐ श्रीअनिरुद्धाय स्वाहा॥


ॐ श्रीप्रकृत्यै नमः॥ ॐ श्रीप्रकृत्यै स्वाहा॥

ॐ सर्वपार्श्वदेवताभ्यो नमः॥ ॐ सर्वपार्श्वदेवताभ्यः स्वाहा॥

॥ ब्रह्मतत्त्वमहिमा॥

यस्य ग्रन्थे न विद्यते ब्रह्मतत्त्वं,

तत् शास्त्रं न भवति पूर्णसत्यम्॥


यो जीवः न जानाति ब्रह्मतत्त्वं,

स जीवः न जानाति पूर्णतत्त्वम्॥


यो जीवः न जानाति ब्रह्मतत्त्वम्,

स न गुरुः, न च पण्डितः 

— इति शास्त्रमतम्॥

यो जीवः न जानाति ब्रह्मतत्त्वम्,

रुद्धमेव भवति तस्य मोक्षद्वारम्॥

नामतत्त्वदृष्ट्या देवतत्त्वस्य अन्यतत्त्वानां च

 दार्शनिकं विवेचनम्। 


शृणुत, भक्तजनाः, एतत् सत्यं सनातनवचनम्।

कथं कुर्यामः देवीदेवतानां लक्षणानाम् अनुमानम्?


परब्रह्मप्रदत्तानां नाम्नाम् उत्तमेन विश्लेषणेन।

ज्ञायते नित्यलोकस्य तत्त्वमाहात्म्यं स्पष्टरूपेण॥


शृणुत, भक्तजनाः, एतत् सत्यं सनातनवचनम्।

कथं कुर्यामः देवीदेवतानां लक्षणानाम् अनुमानम्?


परब्रह्मप्रदत्तानां नाम्नाम् उत्तमेन विश्लेषणेन।

ज्ञायते नित्यलोकस्य तत्त्वमाहात्म्यं स्पष्टरूपेण॥


एतत् सनातनधर्मस्य सर्वविदितं सामान्यज्ञानम्।

युगे युगे देशे देशे सर्वत्र नित्यरूपेण विद्यमानम्॥


तथान्यलोकदेवानां प्रदत्तानां नाम्नाम् उत्तमेन विश्लेषणेन।

ज्ञायते तल्लोकस्यापि तत्त्वमाहात्म्यं यथार्थरूपेण॥


एतत् सनातनधर्मस्य सर्वविदितं सामान्यज्ञानम्।

युगे युगे देशे देशे सर्वत्र नित्यरूपेण विद्यमानम्॥


एतत् सनातनधर्मस्य सर्वविदितं सामान्यज्ञानम्।

युगे युगे देशे देशे सर्वत्र नित्यरूपेण विद्यमानम्॥



Popular posts from this blog

Raja Parba (Festival)- Mithuna Sankranti.

Ambubachi & Raja Parba (Mithuna Sankranti)

Does the Gita or the Vedas Teach That Nama-Japa Alone Is All?